Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan yarım puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı ise tadı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ama notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok geniş açar. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı geçirir hızlı bir çekiş ise ince tonları örter. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net anlaşılır o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı daralır, fakat güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak işe yarar aksi takdirde aynı notalar defalarca baştan keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ve not tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir not yeterli olur. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını net verebilir mesela ağır bir içim sönük bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış düzeni bozulur.